Levensverwachting van wilde eenden
De bekendste eendensoort in Nederland is de wilde eend (Anas platyrhynchos). In de natuur worden deze dieren gemiddeld 5 tot 10 jaar oud. Toch halen de meeste wilde eenden die leeftijd niet: veel kuikens vallen ten prooi aan roofdieren of sterven in hun eerste levensjaar. Wie wél volwassen wordt, heeft een redelijke kans om meerdere jaren te leven.
De oudste geregistreerde wilde eend werd volgens ringonderzoek zelfs meer dan 25 jaar oud, al is dat een zeldzaamheid.
Eenden in gevangenschap
Wanneer eenden worden gehouden in een veilige omgeving, bijvoorbeeld op een boerderij, kinderboerderij of als huisdier, kunnen ze veel ouder worden. Zonder roofdieren, met voldoende voedsel en medische zorg halen ze vaak 10 tot 15 jaar. Sommige individuen leven zelfs tot 20 jaar.
Verschillen tussen soorten eenden
Niet alle eenden worden even oud. De levensverwachting verschilt per soort:
- Wilde eend (Anas platyrhynchos): gemiddeld 5–10 jaar, in gevangenschap tot 15–20 jaar.
- Muskuseend (Cairina moschata): vaak 8–12 jaar, soms ouder bij goede zorg.
- Tamme boereneend (afstammend van de wilde eend): meestal 10–15 jaar.
- Mandarijneend: 6–10 jaar, in gevangenschap soms 12–15 jaar.
- Carolinasoort: vergelijkbaar met de mandarijneend, 6–12 jaar.
Factoren die de leeftijd van eenden beïnvloeden
1. Predatie
In het wild zijn jonge eenden een makkelijke prooi voor roofvogels, vossen, katten, snoeken en andere roofdieren. Dit verklaart waarom maar een klein deel van de kuikens volwassen wordt.
2. Voeding
Een gezond dieet speelt een cruciale rol. Wilde eenden eten voornamelijk waterplanten, insecten en kleine waterdiertjes. In gevangenschap krijgen ze vaak granen en speciaal eendenvoer. Brood voeren aan wilde eenden is schadelijk: het vult wel, maar bevat geen voedingsstoffen en kan ziekten veroorzaken.
3. Huisvesting
Eenden die gehouden worden, leven langer als ze voldoende ruimte, schoon water en beschutting hebben. Slechte hygiëne kan leiden tot ziektes zoals bumblefoot of worminfecties.
4. Gezondheidszorg
In gevangenschap kunnen eenden profiteren van dierenartszorg, ontworming en bescherming tegen roofdieren. Dit verlengt hun levensverwachting aanzienlijk.
5. Soort en genetica
Zoals bij alle dieren speelt erfelijke aanleg een rol. Sommige soorten zijn van nature sterker en leven langer dan andere.
Waarom halen veel wilde eenden hun maximale leeftijd niet?
Hoewel een eend in theorie 10 jaar of ouder kan worden, halen veel wilde eenden dat niet. Belangrijke oorzaken:
- Hoge kuikensterfte: slechts 20–30% van de kuikens overleeft het eerste jaar.
- Roofdieren: natuurlijke vijanden beperken de populatie.
- Menselijke invloeden: verkeer, jacht en vervuiling maken veel slachtoffers.
- Ziekten: vogelgriep en parasieten kunnen complete groepen treffen.
Eenden als huisdier
Steeds meer mensen overwegen eenden als huisdier of erfvogels. Ze kunnen aanhankelijk zijn en zelfs herkenning tonen voor hun verzorger. Toch vraagt het houden van eenden specifieke zorg:
- Altijd toegang tot zwemwater voor hun welzijn.
- Dagelijks vers voer en schoon drinkwater.
- Bescherming tegen roofdieren, vooral ’s nachts.
- Voldoende ruimte om te scharrelen en te grazen.
Wie deze zorg serieus neemt, kan een eend 10–15 jaar lang een goed leven geven. Maar onderschat het niet: eenden zijn geen ‘gemakkelijke’ huisdieren.
