
Boerderijdieren / Schaap
Het schaap als hobbydier
Een paar schapen in de wei houden het gras kort en zijn rustig om naar te kijken. Je houdt ze in een kudde, laat ze elk jaar scheren en registreert ze bij RVO.
Drie getallen om te onthouden
De kern van goed schapen houden.
Het schaap in het kort
Hoeveel weide heb je nodig?
Schapen hebben geen stal nodig dankzij hun dikke wol, maar wel een schuilplek tegen regen, zon en voor het lammeren. Reken hier uit hoeveel grond je nodig hebt.
Minimale maten volgens de LICG en Dierenwelzijn Vlaanderen. Meer ruimte is altijd beter. Kosten zijn een indicatie voor voer, strooisel en dierenarts, zonder grond en stal.
Past een schaap bij mij?
6 eerlijke vragen. Beantwoord ze allemaal voor je uitslag.
- Heb je een weiland van ongeveer 1000 m² per schaap?
- Neem je er liefst vier of meer?
- Wil je een UBN aanvragen en elk schaap laten merken?
- Regel je elk voorjaar een scheerder?
- Kun je van april tot oktober elke dag naar ze kijken?
- Leer je de hoeven bijwerken, of laat je dat doen?
Scheren, hoeven en maden
Drie klussen die bij elk schaap horen, ook bij een hobbykudde.
Scheren
Eén keer per jaar, meestal in mei of juni, bij droog weer. Laat ze 24 uur voor het scheren niet eten. Draai een schaap volgens de LICG nooit op zijn rug, en laat een zomerjasje van zo’n 2 cm over.
Hoeven
Controleer ze elke twee maanden. Meestal moeten ze twee keer per jaar bijgewerkt worden. Leer dat van een ervaren schapenhouder, want te lange of verkeerd geknipte hoeven doen pijn.
Maden
Van april tot oktober leggen groene vleesvliegen eitjes in de wol. De maden vreten het schaap aan. Kijk in die maanden elke dag naar je schapen, vooral rond de staart.
Wat eet een schaap?
Schapen zijn herkauwers met vier magen. Ze grazen en herkauwen een groot deel van de dag.
- Gras en hooi zijn de basis. Bij gras korter dan 6 cm geef je hooi erbij.
- Krachtvoer alleen voor drachtige of zogende ooien en dieren in slechte conditie, zo’n 100 gram per dag.
- Brood, wortels en groente alleen als traktatie, met mate.
- Een volwassen schaap drinkt tot 10 liter water per dag.
Let op: geef schapen nooit geitenbrok of rundvoer. Daar zit te veel koper in, en vooral Texelaars zijn daar gevoelig voor. Taxus en Jacobskruiskruid zijn giftig.
Altijd een kudde
Schapen voelen zich alleen veilig in een groep. Een schaap alleen is gestrest.
Goed om te weten
- Een ooi krijgt na ongeveer 21 weken één tot drie lammeren, meestal in maart of april.
- Lammeren kunnen na ongeveer twee maanden van de moeder.
- Geiten kunnen bij schapen in de wei staan. Ezels liever niet: die jagen ze weg.
- Voel regelmatig of er vlees op de botten zit. De wol verbergt vermageren.
Let hierop
- Ramlammetjes kunnen al na vier maanden vruchtbaar zijn. Haal ze op tijd bij de ooien weg.
- Een drachtig schaap kan op haar rug rollen en niet meer opstaan. Help haar dan overeind.
- Houd bezoek weg tijdens het lammeren, vanwege Q-koorts.
- Een bevroren sloot is geen grens meer: schapen lopen eroverheen of zakken erdoor.
Wat kost een schaap?
Een schaap kost tussen de € 50 en € 650, afhankelijk van ras en leeftijd.
- Per maand: ongeveer € 20 per schaap aan voer, volgens Dierenwelzijn Vlaanderen.
- Per jaar: minstens € 75 voor de dierenarts, plus scheren, ontwormen en hoefverzorging.
- Bij de start: een stal kost zo’n € 2.000. Huur je een halve hectare weide, reken dan op ongeveer € 800 per jaar.
Indicatie op basis van de bedragen van de LICG en Dierenwelzijn Vlaanderen. Grond, stal en onderhoud komen er meestal nog bij.
Welke regels gelden voor jouw dieren?
Elk schaap in Nederland moet geregistreerd zijn, ook in een hobbykudde.
Gebaseerd op de informatie van RVO en de LICG. Regels kunnen veranderen: check bij twijfel altijd Mijn RVO.
Welk ras past?
Er zijn meer dan 900 schapenrassen: wolrassen, melkrassen, vleesrassen en heideschapen voor natuurbegrazing.
- Kameroenschaap: heeft kort haar in plaats van wol.
- Texelaar: bekend Nederlands ras, maar gevoelig voor koper in het voer.
- Heideschapen: sober en sterk, gemaakt voor schrale grond.
Kies een ras dat past bij je grond en bij hoeveel werk je aan de wol wilt hebben.
Zo zie je dat je schaap ziek is
- mank loopt (rotkreupel of te lange hoeven).
- zich afzondert en niet herkauwt.
- onrustig is in de maanden april tot oktober. Kijk dan in de wol naar maden.
- zweertjes rond de bek heeft (zere bekjes, besmettelijk voor mensen).
- vermagert terwijl het genoeg eet (wormen).
De normale temperatuur van een schaap is 38 tot 40 °C. Ontworm alleen op advies van de dierenarts en geef nooit te weinig middel: dan raken wormen resistent. Weid je schapen om de drie weken om, dat helpt tegen wormen.
Veelgestelde vragen over schapen
Hoeveel schapen moet je houden?
Liefst vier of meer, volgens Dierenwelzijn Vlaanderen. Schapen zijn kuddedieren en houd je nooit alleen.
Hoeveel weide heeft een schaap nodig?
Reken op ongeveer 1000 m² per schaap. Voor vier schapen minstens 4000 m².
Moet je hobbyschapen registreren?
Ja. Je vraagt een UBN aan bij RVO en elk schaap krijgt twee merken, waarvan minstens één elektronisch.
Wanneer moet je een schaap scheren?
Eén keer per jaar, meestal in mei of juni. Niet te laat in het seizoen, want na het scheren zijn ze gevoelig voor kou en zon.
Hebben schapen een stal nodig?
Niet per se, door hun dikke wol. Wel een schuilplek tegen harde regen en zon, en voor het lammeren.
Wat kost een schaap?
De aanschaf ligt tussen € 50 en € 650. Daarna ongeveer € 20 per maand aan voer en minstens € 75 per jaar voor de dierenarts.
Bronnen: LICG over het schaap; Dierenwelzijn Vlaanderen over het schaap; RVO, schapen en geiten merken; RVO, identificatie en registratie van dieren. Laatst gecontroleerd op 27 oktober 2026.