Aquarium schoonmaken: hoe vaak en hoe doe je dat?

Een aquarium dat glimt, is niet per se een schoon aquarium. Het echte werk zit in het water en in het filter, en daar kun je met te veel poetsen juist schade aanrichten.

Waarom je een aquarium niet helemaal schoonmaakt

Vissen leven in hun eigen afvalwater. Uit poep en voerresten komt ammoniak vrij, en dat is giftig. In het filter en op de bodem leven bacteriën die dat afval stap voor stap omzetten in nitraat, dat veel minder schadelijk is. Die bacteriën zijn het belangrijkste wat je in je aquarium hebt.

Haal je alles in één keer schoon, of spoel je het filter onder de kraan, dan gooi je die bacteriën weg. Het afval stapelt zich dan weer op, en je vissen krijgen het zwaar. Daarom doe je onderhoud in kleine stappen.

Zo ziet het onderhoud eruit

Water verversen in vijf stappen

1. Test eerst het water. De uitslag bepaalt hoeveel je ververst. Ververs nooit meer dan de helft.
2. Zet de verwarming uit als het waterpeil zo ver zakt dat hij droog komt te hangen.
3. Hevel het water af met een slang of bodemhevel. Zuig daarbij het vuil van de bodem mee, maar woel niet de hele bodem om.
4. Vul aan met kraanwater van ongeveer dezelfde temperatuur als het aquarium.
5. Meet daarna het nitraat nog eens. Zo weet je of je genoeg water hebt ververst.

Het filter schoonmaken zonder de bacteriën kwijt te raken

Een filter heeft meestal twee delen, en die behandel je verschillend.

• Het mechanische deel, zoals filterwatten en grove sponzen, vangt vuil op. Spoel het uit in afgetapt aquariumwater of in schoon, niet heet water. Is het vies of verzadigd, dan vervang je het.
• Het biologische deel is het thuis van de bacteriën. Spoel het alleen uit in oud aquariumwater. Moet het vervangen worden, doe dat dan in kleine porties, zodat er altijd genoeg bacteriën overblijven.

Gebruik nooit heet water of schoonmaakmiddel, waarschuwt de LICG.

Ruiten en algen

Veeg de ruiten schoon met filterwatten of een magneetreiniger. Een mesje gebruik je alleen voor hardnekkige algen op glas. Heb je een bak van acryl, gebruik dan alleen een magneetreiniger die daarvoor geschikt is, anders krijg je krassen.

Groeien er veel algen? Dan is er vaak te veel voedsel in het water: te veel voer, te veel licht of te veel plantenvoeding. Snoei je planten regelmatig, dan maken ze nieuwe blaadjes en nemen ze meer nitraat op. Dat helpt ook.

Kun je gewoon kraanwater gebruiken?

Meestal wel. Nederlands kraanwater is van goede kwaliteit en er zit bijna nooit chloor in, zegt de LICG. Voorbehandelen is meestal niet nodig.

Er zijn twee uitzonderingen. Woon je in een oud huis met loden leidingen, of zijn de leidingen net nieuw, dan kunnen er de eerste drie maanden ongewenste stoffen in het water komen. Laat de kraan dan eerst goed doorlopen. Sommige vissen, zoals discusvissen, hebben zachter water nodig. Dan meng je kraanwater met osmosewater.

Wat je beter niet doet

• Al het water in één keer verversen.
• Het filter en de bodem op dezelfde dag grondig schoonmaken.
• Filtermateriaal onder de kraan uitspoelen.
• Schoonmaakmiddel gebruiken, ook niet een beetje.
• Extra voeren omdat de vissen erom lijken te vragen. Voerresten zijn de grootste vervuilers.

Wil je weten wat de waarden van je watertest betekenen? Lees wat nitriet, nitraat en ammoniak zeggen over je water. Op de pagina over de goudvis kun je je uitslag ook meteen invullen.