Marmotten zijn super schattige knaagdieren die in bergachtige gebieden leven, zoals de Alpen en de Rocky Mountains. Met hun bolle wangen, grappige fluittonen en sociale gedrag zijn ze een geliefd beeld voor wandelaars en natuurliefhebbers.
Soms vragen mensen zich af of je een marmot ook als huisdier kunt houden. Het antwoord is duidelijk: marmotten zijn absoluut niet geschikt als huisdier. In dit artikel lees je waarom dat zo is.
Wat zijn marmotten eigenlijk?
Marmotten behoren tot de familie van de eekhoorns (Sciuridae) en zijn nauw verwant aan grondeekhoorns. Er bestaan veertien soorten marmotten, waarvan de alpenmarmot in Europa het bekendst is. Ze leven in kolonies, graven uitgebreide gangenstelsels en houden een lange winterslaap. Een volwassen marmot kan 40 tot 60 cm groot worden en tot 8 kilo wegen.
Leefomgeving in de natuur
Marmotten zijn aangepast aan een leven in de bergen. Ze hebben koelere klimaten nodig, veel ruimte om te graven en een complex sociaal systeem waarin ze met familieleden samenleven. Hun gangenstelsels kunnen tientallen meters lang zijn en verschillende kamers bevatten voor voedselopslag, schuilplaatsen en winterslaap.
Waarom marmotten niet geschikt zijn als huisdier
1. Beschermde diersoort
De alpenmarmot is in Europa een beschermde soort. Het is illegaal om marmotten uit het wild te vangen of te houden. In veel landen geldt strikte natuurbeschermingswetgeving: alleen gespecialiseerde onderzoeksinstellingen of opvangcentra mogen marmotten onder zich hebben.
2. Grootte en ruimtebehoefte
Een marmot is veel groter dan de meeste huisdieren uit de knaagdierfamilie. Waar hamsters en cavia’s genoeg hebben aan een kooi of hok, hebben marmotten enorme oppervlakten nodig om hun natuurlijke gedrag uit te oefenen. Zonder graafmogelijkheden raken ze gestrest en ongelukkig.
3. Winterslaap
Marmotten brengen 6 tot 7 maanden per jaar slapend door. Ze kruipen in hun gangen en verlagen hun lichaamstemperatuur drastisch. In een huiskamer of kooi is dit proces onmogelijk na te bootsen. Het niet kunnen houden van een natuurlijke winterslaap leidt tot ernstige gezondheidsproblemen of zelfs sterfte.
4. Sociaal gedrag
Marmotten zijn groepsdieren die complexe sociale structuren hebben. Ze communiceren met fluittonen om elkaar te waarschuwen en hebben een rangorde binnen de kolonie. Een marmot alleen houden is dieronvriendelijk; meerdere marmotten houden vraagt nog meer ruimte dan praktisch haalbaar is.
5. Voeding
In de natuur eten marmotten een zeer gevarieerd dieet van grassen, kruiden, wortels en bloemen. Ze besteden dagelijks uren aan grazen. Het nabootsen van dit dieet is in gevangenschap bijna onmogelijk. Een te eenzijdige voeding kan leiden tot obesitas, gebitsproblemen of tekorten.
6. Gezondheid en stress
Marmotten zijn wilde dieren. Ze zijn niet gewend aan menselijk contact, kunnen fel bijten en ervaren snel stress in gevangenschap. Stress verlaagt hun weerstand en maakt ze vatbaar voor ziektes. Bovendien kunnen ze ziektes bij zich dragen die overdraagbaar zijn op mensen (zoönosen).
7. Levensverwachting
In het wild worden marmotten gemiddeld 10 tot 15 jaar oud. In gevangenschap halen ze vaak niet eens de helft van die leeftijd, omdat hun leefomstandigheden niet aan hun natuurlijke behoeften voldoen.
Veelgemaakte misverstanden
- “Een marmot is net een cavia.” Niet waar: marmotten zijn veel groter, wilder en complexer.
- “Als je ze jong vangt, kun je ze tam maken.” Onjuist én illegaal: marmotten blijven wilde dieren met natuurlijke instincten.
- “Ze zijn geschikt voor in een tuin of hok.” Nee: zelfs een grote tuin kan hun graaf- en winterslaapgedrag niet nabootsen.
Alternatieven voor marmotten als huisdier
Wie gecharmeerd is van marmotten, kan beter kiezen voor huisdieren die wél geschikt zijn en een vergelijkbare uitstraling hebben. Denk aan cavia’s, degoes of chinchilla’s. Deze dieren zijn gefokt om in gevangenschap te leven en kunnen, mits goed verzorgd, een gezond en gelukkig leven leiden bij mensen.
Conclusie
Hoe aantrekkelijk ze ook lijken, marmotten horen in de bergen en niet in een huiskamer. Ze zijn beschermde dieren met zeer specifieke leefomstandigheden die onmogelijk in gevangenschap na te bootsen zijn. Het houden van marmotten als huisdier is schadelijk voor zowel de dieren als de eigenaar. Wie hun charme wil ervaren, kan het beste een wandeling maken door hun natuurlijke leefgebied en genieten van hun vrolijke gefluit in de vrije natuur.
Marmotten zijn fascinerende dieren, maar ze horen thuis in de bergen – niet in een kooi.
