Een alpaca wordt gemiddeld 15 tot 20 jaar oud. Dit is vergelijkbaar met andere hoefdieren zoals geiten en schapen. Met goede verzorging, uitgebalanceerde voeding en regelmatige medische controle kunnen sommige alpaca’s zelfs de 25 jaar halen. De oudste geregistreerde alpaca’s wereldwijd bereikten een leeftijd van 26 à 27 jaar, al is dat uitzonderlijk.
- Gemiddeld: 15–20 jaar
- Goed verzorgde dieren: tot 25 jaar
- Recordleeftijden: 26–27 jaar
Verschillen tussen soorten alpaca’s
Er bestaan twee erkende soorten alpaca’s: de Huacaya en de Suri. Beide stammen af van de wilde vicuña, maar verschillen qua vachtstructuur. Hun levensverwachting is echter vrijwel gelijk.
- Huacaya-alpaca: de meest voorkomende soort, met een dichte, wollige vacht. Levensverwachting: 15–20 jaar.
- Suri-alpaca: heeft lange, glanzende lokken die omlaag hangen. Wordt gemiddeld iets ouder bij goede verzorging.
In de praktijk spelen genetica en leefomstandigheden een grotere rol dan het ras.
Factoren die de levensduur van een Alpaca beïnvloeden
De leeftijd die een alpaca bereikt, hangt sterk af van verzorging, voeding en leefomgeving. Hieronder de belangrijkste factoren die de levensverwachting beïnvloeden:
1. Voeding
Een gezond dieet vormt de basis van een lang leven. Alpaca’s eten voornamelijk gras en hooi, aangevuld met mineralen en vitamines. Overvoeding of te eiwitrijk voer kan leiden tot overgewicht en leverproblemen. Vers drinkwater moet altijd beschikbaar zijn.
2. Gebit en gebitsverzorging
Alpaca’s hebben tanden die hun hele leven doorgroeien. Een verkeerd uitgelijnd gebit of te lange tanden kan het eten bemoeilijken en tot vermagering leiden. Jaarlijkse gebitscontrole door een ervaren dierenarts is daarom essentieel.
3. Huisvesting en klimaat
Alpaca’s komen oorspronkelijk uit de Andes en zijn gewend aan koele, droge omstandigheden. Ze kunnen slecht tegen langdurige hitte en vochtigheid. In Nederland is beschutting tegen regen, wind en felle zon noodzakelijk. Een goed afwaterend weiland met droge ligplaatsen voorkomt hoefproblemen en stress.
4. Parasietenbestrijding
Inwendige en uitwendige parasieten zoals wormen, mijten en luizen komen regelmatig voor bij alpaca’s. Regelmatige ontworming en mestonderzoek zijn cruciaal. Een besmetting kan ongemerkt leiden tot bloedarmoede, vermagering en uiteindelijk verkorte levensduur.
5. Sociaal gedrag en stress
Alpaca’s zijn groepsdieren. Een alpaca alleen houden is dieronvriendelijk en veroorzaakt stress. Stress tast het immuunsysteem aan en kan op lange termijn de levensverwachting verlagen. Houd alpaca’s daarom altijd in groepen van minimaal twee of drie dieren.
6. Dierenarts en preventieve zorg
Een jaarlijkse gezondheidscontrole, inclusief vaccinatie tegen clostridiuminfecties (zoals tetanus en enterotoxemie), is belangrijk. Ook hoeven moeten regelmatig gecontroleerd en bijgewerkt worden. Vroegtijdige behandeling van kleine problemen voorkomt ernstige aandoeningen.
Levensfasen van een alpaca
Het leven van een alpaca verloopt in drie duidelijke fasen:
- Jonge dieren (cria’s): geboortegewicht 6–8 kg; groeien snel en zijn na 6–8 maanden speenrijp.
- Volwassen dieren: tussen 2 en 12 jaar oud; deze fase is het meest stabiel qua gezondheid en voortplanting.
- Senioren: vanaf 13–14 jaar nemen spiermassa en vruchtbaarheid af; goede voeding en gebitszorg zijn dan extra belangrijk.
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij oudere alpaca’s
Oudere alpaca’s kunnen, net als andere herkauwers, ouderdomsproblemen krijgen. De meest voorkomende aandoeningen zijn:
- Gebitsproblemen: tanden slijten ongelijk of groeien scheef, waardoor het dier minder eet.
- Artritis: gewrichtsslijtage komt vaak voor bij dieren boven de 12 jaar.
- Lever- of nierproblemen: vooral bij verkeerde voeding of parasitaire infecties.
- Vachtvervuiling: oudere dieren onderhouden zich minder goed; regelmatig scheren en borstelen helpt.
Met gerichte zorg kunnen deze problemen vaak goed worden beheerst, waardoor alpaca’s tot op hoge leeftijd een goede levenskwaliteit behouden.
Hoe herken je een gezonde alpaca?
Een gezonde alpaca is alert, sociaal en heeft een glanzende, schone vacht. De ogen zijn helder, de neus droog en de eetlust goed. Vermagering, apathie, kwijlen of mank lopen zijn signalen dat er iets mis is. Controleer dagelijks gedrag en eetgedrag; vroege signalen van ziekte zijn subtiel.
Samenvatting
Een alpaca wordt gemiddeld 15 tot 20 jaar oud, met uitschieters tot 25 jaar bij goede verzorging. Hun levensduur hangt vooral af van voeding, klimaat, gebitszorg, parasietenbestrijding en sociaal welzijn. Alpaca’s zijn sterke dieren, maar gevoelig voor stress en hitte. Met voldoende ruimte, gezelschap en regelmatige dierenartscontrole kunnen ze decennialang gezond en tevreden leven.
Met rust, ruimte en aandacht kan een alpaca ruim twintig jaar een trouwe en zachtaardige metgezel zijn – een bewijs dat goede zorg letterlijk levensverlengend werkt.
